Đáp án: Quạt quay khi pin nhận đủ ánh sáng và cung cấp dòng điện phù hợp.

Đèn chiếu cung cấp năng lượng ánh sáng cho pin quang điện.

Pin biến đổi năng lượng ánh sáng thành điện năng.

Động cơ quạt biến đổi điện năng thành động năng, làm cánh quạt quay.

Đáp án: Chai và nước hấp thụ ánh sáng; năng lượng ánh sáng chuyển thành nhiệt năng làm nhiệt độ tăng.

Chai và nước hấp thụ ánh sáng; năng lượng ánh sáng chuyển thành nhiệt năng làm nhiệt độ tăng.

Đáp án: Ví dụ: pin mặt trời phát điện; bình nước nóng, bếp mặt trời và phơi nông sản nhận nhiệt từ ánh sáng.

Pin mặt trời: quang năng → điện năng; bình nước nóng hoặc bếp mặt trời: quang năng → nhiệt năng.

Quạt chạy bằng pin mặt trời: quang năng → điện năng → động năng.

Đây là nguồn tái tạo, giúp tiết kiệm nhiên liệu và giảm ô nhiễm khi sử dụng; việc khai thác cần phù hợp điều kiện nắng.

Đáp án: Có thể, trong phạm vi thí nghiệm chùm laser đủ hẹp và gần song song.

Tia sáng được biểu diễn bằng một đường thẳng; chùm laser hẹp giúp thể hiện gần đúng đường truyền đó.

Chỉ coi là mô hình gần đúng, không coi chùm laser có bề rộng bằng 0.

Đáp án: Chùm đèn pin thường rộng và phân kì nên chưa phù hợp; cần tạo chùm rất hẹp, chẳng hạn bằng tấm bìa có lỗ nhỏ.

Chùm đèn pin thường rộng và phân kì nên chưa phù hợp; cần tạo chùm rất hẹp, chẳng hạn bằng tấm bìa có lỗ nhỏ.

Đáp án: Trên màn có bóng tối gần hình tròn, ranh giới rõ.

Quả bóng là vật cản sáng.

Ánh sáng từ nguồn nhỏ truyền thẳng; các tia đến phần màn phía sau bóng bị chặn.

Phần màn không nhận ánh sáng trực tiếp từ nguồn tạo thành bóng tối.

Đáp án: Bóng có phần giữa tối hơn và vùng viền nhạt hơn, ranh giới kém rõ.

Vùng tối không nhận ánh sáng từ nguồn.

Vùng nửa tối ở quanh bóng chỉ nhận ánh sáng từ một phần nguồn rộng.

Đáp án B.

Ở hình B, các tia sáng tiến đến gặp nhau theo chiều truyền.

Đáp án D.

Vùng nửa tối phải đồng thời ở sau vật cản và chỉ được một phần của nguồn chiếu sáng.

Đáp án B.

Vùng tối được xác định bởi ánh sáng từ nguồn không tới được, không phải bởi màu sơn của màn.

Đáp án B.

Bếp hấp thụ và tập trung ánh sáng để làm nóng thức ăn.

Đáp án B.

Vật càng sát màn, vùng nửa tối càng hẹp và ranh giới bóng càng rõ.

Đáp án C.

Vùng nửa tối có ánh sáng của phần nguồn không bị che khuất.

Đáp án: a) Pin mặt trời phát điện. b) Quạt chạy bằng pin mặt trời. c) Đèn LED nhận điện từ pin mặt trời phát sáng.

a) Pin quang điện: năng lượng ánh sáng → điện năng.

b) Pin quang điện nối quạt: năng lượng ánh sáng → điện năng → động năng.

c) Pin quang điện nối đèn LED: năng lượng ánh sáng → điện năng → năng lượng ánh sáng của đèn. Quang năng chính là tên gọi của năng lượng ánh sáng; ở ý này cần hiểu là ánh sáng được phát ra lại sau một chuỗi chuyển hóa, không phải một dạng năng lượng hoàn toàn khác.

Đáp án: Vùng tối là phần màn nằm giữa giao điểm của hai tia tiếp tuyến giới hạn với màn.

Coi bóng đèn nhỏ là nguồn điểm S.

Kẻ hai tia từ S vừa tiếp xúc với mép trên và mép dưới của quả bóng.

Kéo dài hai tia theo chiều truyền đến màn.

Tô phần màn nằm giữa hai giao điểm; đó là bóng tối. Trong hình cắt ngang không tô phần nằm ngoài hai tia.

Đáp án: Nhiều đèn giúp ánh sáng phân bố đều hơn và giảm bóng tối do người, bàn ghế hoặc tay che khuất.

Một nguồn sáng dù mạnh vẫn tạo bóng ở phía sau vật cản.

Với nhiều nguồn đặt khác vị trí, nơi bị che đối với một đèn có thể nhận ánh sáng từ các đèn khác.

Nhờ đó các mặt bàn được chiếu sáng đều hơn và bóng che khi học tập giảm.

Đáp án: Để chiếu sáng vùng phẫu thuật từ nhiều hướng, giảm bóng do tay và dụng cụ của người phẫu thuật.

Nếu một bóng bị tay hoặc dụng cụ che thì các bóng khác vẫn chiếu đến vùng thao tác.

Vùng cần quan sát được giữ sáng và ít bóng che, giúp nhìn rõ hơn.

Đáp án: Ví dụ: nhìn ảnh khuôn mặt trong gương; nhìn ảnh cây trên hồ phẳng lặng; ánh đèn bị hắt trở lại từ tấm kim loại nhẵn.

Ví dụ: nhìn ảnh khuôn mặt trong gương; nhìn ảnh cây trên hồ phẳng lặng; ánh đèn bị hắt trở lại từ tấm kim loại nhẵn.

Đáp án: Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng tới; góc phản xạ bằng góc tới.

a) Khi bảng nằm trong mặt phẳng tới, thấy vệt phản xạ; khi xoay bảng ra khỏi mặt phẳng đó, không thấy vệt phản xạ trên phần bảng đã xoay.

b) Mỗi lần thay đổi i, i′ thay đổi theo và bằng i trong giới hạn sai số đo.

c) Tia phản xạ thuộc mặt phẳng chứa tia tới và pháp tuyến tại điểm tới; i′ = i.

Đáp án: Có. Đẳng thức i = i′ tương đương với i′ = i.

Về toán học, tính chất bằng nhau có tính đối xứng.

Cách nói thông thường là “góc phản xạ bằng góc tới” vì ta biết tia tới để xác định tia phản xạ.

Chỉ đẳng thức chưa phải toàn bộ định luật; còn phải nêu điều kiện cùng mặt phẳng với pháp tuyến.

Đáp án: Dựng pháp tuyến nằm ngang tại I, sau đó vẽ tia phản xạ đối xứng tia tới qua pháp tuyến, có i′ = 30°.

Vẽ mặt gương thẳng đứng, chọn điểm tới I.

Kẻ IN vuông góc gương, tức nằm ngang.

Vẽ SI tạo với IN góc 30°, mũi tên hướng vào I.

Vẽ IR ở phía kia của IN, cũng tạo với IN góc 30°, mũi tên đi từ I.

Đáp án: i = i′ = 45°.

Hai nhánh tia tạo ∠SIR = 90°.

Theo định luật, i′ = i nên 2i = 90° ⇒ i = i′ = 45°.

Dựng pháp tuyến thẳng đứng; vẽ hai tia ở hai phía, mỗi tia tạo với pháp tuyến 45°.

Đáp án: Bề mặt phẳng nhẵn cho chùm phản xạ song song; bề mặt gồ ghề phản xạ theo nhiều hướng.

Trên mặt phẳng nhẵn, các pháp tuyến song song và các góc tới bằng nhau.

Trên mặt gồ ghề, pháp tuyến tại từng điểm khác hướng nên các tia phản xạ khác hướng.

Mỗi tia vẫn tuân theo i′ = i.

Đáp án D.

Ba phát biểu cùng thể hiện định luật phản xạ cho trường hợp tia tới xiên góc.

Đáp án C.

Góc phản xạ được đo từ tia phản xạ đến pháp tuyến tại I.

Đáp án D.

Mặt phẳng tới được xác định bởi tia tới và pháp tuyến tại điểm tới.

Đáp án D.

Tại i = 0°, tia phản xạ đi ngược lại trên đường truyền của tia tới nên A và C cùng đúng. Tại i = 45°, i′ = 45° và ∠SIR = 90° nên B đúng.

Đáp án C.

Tia tới trùng pháp tuyến nên i = i′ = 0°.

Đáp án C.

Tấm kim loại phẳng, nhẵn và bóng có khả năng phản xạ tạo ảnh tương tự gương phẳng.

Đáp án D.

Ánh sáng từ bầu trời phản xạ trên mặt nước và truyền vào mắt.

Đáp án: a) Phản xạ trên mặt nước nhẵn tạo ảnh. b) Ánh sáng phản xạ khuếch tán trên bề mặt hoa.

a) Bề mặt nước tương đối phẳng làm ánh sáng phản xạ có hướng, tạo ảnh ngôi nhà.

b) Bề mặt cánh hoa gồ ghề ở mức nhỏ phản xạ ánh sáng theo nhiều hướng nên ta nhìn thấy hoa từ nhiều vị trí.

Đáp án: i′ = 30°; ∠SIR = 60°.

Góc đã cho là góc tới: i = 30°.

Theo định luật phản xạ: i′ = i = 30°.

∠SIR = i + i′ = 30° + 30° = 60°.

Kẻ pháp tuyến ở I, vẽ SI và IR ở hai phía của pháp tuyến, mỗi nhánh cách pháp tuyến 30°.

Đáp án: i′ = 60°; ∠SIR = 120°.

Pháp tuyến vuông góc mặt gương nên i = 90° − 30° = 60°.

Theo định luật: i′ = i = 60°.

∠SIR = i + i′ = 120°.

Vẽ tia phản xạ ở phía kia pháp tuyến, hợp với mặt gương 30°.

Đáp án: i = i′ = 65°.

Định luật phản xạ cho i′ = i.

i + i′ = 130° ⇒ 2i = 130° ⇒ i = 65°.

Suy ra i′ = 65°; mỗi nhánh tia hợp mặt gương một góc 25°.

Vẽ pháp tuyến tại I rồi dựng hai nhánh tia đối xứng qua pháp tuyến, mỗi bên 65°.

Đáp án: Ảnh khuôn mặt trong gương; ảnh cây trên mặt hồ phẳng lặng; ảnh đồ vật trên mặt kim loại nhẵn bóng.

Ảnh khuôn mặt trong gương; ảnh cây trên mặt hồ phẳng lặng; ảnh đồ vật trên mặt kim loại nhẵn bóng.

Đáp án: a) Không. b) Có. c) Có.

Ảnh là ảnh ảo nên không hứng trực tiếp được trên màn.

Ảnh và vật đối xứng qua gương nên các khoảng cách tương ứng đến gương bằng nhau.

Phép đối xứng giữ nguyên độ lớn của vật.

Đáp án: Để người ở phía trước nhìn qua gương chiếu hậu thấy chữ AMBULANCE theo chiều đọc thông thường.

Chữ trên xe đã được viết đối xứng một lần.

Gương chiếu hậu tạo ảnh đối xứng thêm lần nữa, giúp chữ trở lại chiều đọc đúng.

Đáp án: Bạn A đi về phía gương 3 m.

Gọi khoảng cách cuối từ bạn đến gương là d; khoảng cách đến ảnh là 2d.

Yêu cầu 2d = 2 m ⇒ d = 1 m.

Ban đầu cách gương 4 m nên phải tiến về gương 4 − 1 = 3 m.

Đáp án: Trong kiểu chữ in hoa đối xứng của bài, ảnh đọc thành “MÍT”.

Thứ tự T – Ì – M được phản xạ thành M – Í – T.

Các chữ in hoa T, I, M có trục đối xứng dọc; dấu huyền bị phản xạ thành dấu sắc. Vì vậy kết quả là MÍT.

Đáp án: Vì S′ là giao điểm các đường kéo dài của tia phản xạ; các tia thật không hội tụ ở S′.

Tia phản xạ từ gương đi vào mắt khiến mắt nhìn thấy ảnh.

Phía sau gương không có chùm tia thật của ảnh hội tụ tại S′.

Đặt màn tại S′ không thu được ảnh; đó là ảnh ảo.

Đáp án: Dùng tính chất vật và ảnh đối xứng nhau qua gương.

Chọn các điểm đặc trưng của vật, chẳng hạn hai đầu A và B.

Từ mỗi điểm kẻ đường vuông góc mặt gương.

Ở phía sau gương lấy ảnh cách gương một khoảng bằng điểm thật.

Nối các ảnh theo thứ tự và hình dạng tương ứng.

Đáp án B.

Gương phẳng tạo ảnh ảo có kích thước bằng vật.

Đáp án A.

Quan hệ đối xứng qua gương giải thích sự đảo hướng khi so sánh người thật với người đối diện trong ảnh.

Đáp án C.

Ba tính chất cần nhớ là ảnh ảo, kích thước bằng vật và đối xứng qua mặt gương.

Đáp án A.

Khoảng cách từ điểm và ảnh của điểm đến gương luôn bằng nhau.

Đáp án B.

Ảnh ảo nằm ở phía sau mặt gương, đối xứng với vật ở trước gương.

Đáp án C.

Phép đối xứng qua gương bảo toàn độ lớn góc với mặt gương.

Đáp án A.

Ảnh ảo do các đường kéo dài của tia phản xạ gặp nhau, không do tia thật hội tụ.

Đáp án A.

Theo định luật phản xạ, i′ = i = 40°.

Đáp án C.

Pháp tuyến ở các điểm trên gương phẳng song song; các góc tới bằng nhau nên các hướng phản xạ song song.

Đáp án: S′ đối xứng S qua gương; A′B′ đối xứng AB và có đầu mũi tên tương ứng tại A′.

a) Kẻ SH vuông góc gương, lấy S′ dưới gương sao cho HS′ = HS.

b) Dựng A′, B′ phía sau gương với khoảng cách bằng A, B đến gương.

Nối B′ đến A′ và đặt đầu mũi tên ở A′. Vì AB song song gương nên ảnh cũng song song và mũi tên vẫn hướng sang trái.

Đáp án: a) A′ gần gương, B′ xa gương hơn ở phía dưới; mũi tên ảnh từ A′ xuống B′. b) Đặt AB song song mặt gương.

a) Dựng A′, B′ đối xứng A, B qua gương. Mũi tên thật vuông góc gương và hướng ra xa gương; ảnh cũng hướng ra xa gương ở phía sau nên trên giấy mũi tên ảnh hướng xuống.

b) Khi AB song song gương, các ảnh A′, B′ nằm cùng khoảng cách phía sau. Nối A′B′ thì ảnh song song và cùng chiều mũi tên với AB.

Đáp án: 5 m.

Bức tường cách gương: 1 + 2 = 3 m.

Ảnh bức tường cách gương 3 m ở phía sau.

Bách ở trước gương 2 m nên cách ảnh bức tường: 2 + 3 = 5 m.

Đáp án: Dựng S′ đối xứng S; nối S′R, lấy I là giao điểm với gương rồi vẽ S → I → R.

Kẻ đường vuông góc từ S đến gương; lấy S′ sau gương với khoảng cách bằng S đến gương.

Nối S′ với R. Đường thẳng S′R cắt mặt gương tại I.

Vẽ tia tới SI có mũi tên về I và tia phản xạ IR có mũi tên từ I qua R.

Các đường kéo dài phía sau gương vẽ nét đứt; tia thật ở phía trước vẽ nét liền.

Đáp án: a) i = i′ = 60°. b) IR không phải tia phản xạ của SI.

a) i = 90° − 30° = 60°, nên góc phản xạ đúng cũng bằng 60°.

b) Tia IR cho sẵn hợp với gương 60°, tức hợp pháp tuyến 30°.

Vì 30° ≠ 60°, IR không thỏa định luật phản xạ. Tia phản xạ đúng phải hợp mặt gương 30° ở phía bên kia pháp tuyến.

Đáp án: Dựng A′ đối xứng A; nối A′B cắt gương tại I rồi vẽ A → I → B.

Kẻ AH vuông góc gương; lấy A′ phía sau sao cho HA′ = HA.

Nối A′B và xác định giao điểm I với mặt gương.

Vẽ AI là tia tới và IB là tia phản xạ. Vì phần kéo dài của IB đi qua ảnh A′ nên đường đi này phù hợp định luật phản xạ.