Bài 37: Số đo góc: đo, vẽ và phân loại

1. Đơn vị độ

Đơn vị thường dùng để đo góc là độ, kí hiệu °. Góc vuông có số đo 90°; góc bẹt có số đo 180°. Mỗi góc đang xét có một số đo xác định, không phụ thuộc vào việc hai nét cạnh dài hay ngắn.

Hai góc bằng nhau có cùng số đo. Góc có số đo lớn hơn thì có độ mở lớn hơn trong các góc đang xét. Không so bằng diện tích phần tô màu vì phần tô có thể được vẽ với bán kính khác nhau.

2. Đo góc bằng thước đo góc

Bước 1: đặt tâm thước trùng đỉnh góc. Bước 2: đặt một cạnh góc trùng vạch 0° trên mép thẳng của thước. Bước 3: đọc số ở vị trí cạnh còn lại đi qua, theo đúng thang bắt đầu từ vạch 0° vừa chọn.

Thước thường có hai dãy số ngược chiều nhau. Nếu một cạnh đặt về phía phải, dùng dãy có 0° ở phía phải; nếu đặt về phía trái thì chọn dãy bắt đầu từ phía trái. Đọc nhầm dãy dễ biến 40° thành 140°.

Nếu nét cạnh ngắn, dùng thước thẳng kéo dài nét theo đúng hướng trước khi đọc. Không đổi hướng cạnh chỉ để nó chạm vạch số thuận tiện.

3. Phân loại góc theo số đo

Ví dụ 35° là góc nhọn; 90° là góc vuông; 125° là góc tù. Hai mốc 90° và 180° phải xét riêng, không xếp vào khoảng tù hoặc nhọn.

Trước khi đọc thước, có thể ước lượng loại góc bằng mắt. Nếu hình rõ ràng mở nhỏ hơn góc vuông nhưng em đọc 150°, hãy kiểm lại dãy số. Ước lượng chỉ để kiểm tra, không thay cho số đo khi đề yêu cầu đo chính xác.

4. Vẽ một góc có số đo cho trước

Để vẽ góc xOy = 60°, vẽ tia Ox trước. Đặt tâm thước tại O, vạch 0° trùng Ox. Đánh dấu điểm theo vạch 60° ở dãy số thích hợp. Bỏ thước đo, dùng thước thẳng kẻ tia Oy qua điểm vừa đánh dấu.

Ghi tên đỉnh, cạnh và số đo ở vị trí không đè nét. Có thể vẽ góc về một trong hai phía của tia Ox nếu đề không chỉ định phía; cả hai đều có cùng số đo 60°. Cuối cùng dùng thước đo lại để kiểm tra sai lệch thao tác.