Đề ôn giữa kỳ 1 Hóa học 12 – Đinh Thiện Lý – Đề 04

Đáp án: B. Phần gốc acid CH₂=CHCOO– là acrylate; phần gốc alcohol –CH₂CH₃ là ethyl. Vì vậy tên đúng là ethyl acrylate (ethyl prop-2-enoate). Ethyl propionate phải có công thức CH₃CH₂COOCH₂CH₃.

Đáp án: C. Gốc propionate là C₂H₅COO–, gốc methyl là –CH₃. Ghép hai phần được C₂H₅COOCH₃.

Đáp án: D. Ba ester là CH₂=CHCOOCH₃, HCOOC₂H₅ và CH₃COOCH=CH₂. C₂H₅COOH là carboxylic acid vì có nhóm –COOH. Liên kết C=C không làm mất tính chất ester của phân tử.

Đáp án: B. Phản ứng xà phòng hóa: CH₃COOCH₃ + NaOH → CH₃COONa + CH₃OH (đun nóng). Gốc –OCH₃ tạo methanol, không tạo ethanol.

Đáp án: C. Phương trình: CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O (H₂SO₄ đặc, đun nóng). Ester tạo thành là ethyl acetate.

Đáp án: A. Mỗi gốc oleate có một liên kết C=C. Một mol triolein cộng 3 mol H₂ tạo tristearin: (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅ + 3H₂ → (C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅ (Ni, nhiệt độ).

Đáp án: D. Tripalmitin là triester của glycerol với palmitic acid C₁₅H₃₁COOH. Phản ứng: (C₁₅H₃₁COO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3C₁₅H₃₁COONa + C₃H₅(OH)₃.

Đáp án: B. CH₃(CH₂)₁₆COONa là sodium stearate, muối sodium của acid béo mạch dài. Hai muối A, C có mạch hydrocarbon ngắn; D là chất hoạt động bề mặt tổng hợp thuộc nhóm alkyl sulfate.

Đáp án: C. Chất béo chứa chủ yếu gốc acid béo no thường ở thể rắn ở nhiệt độ thường, ví dụ tripalmitin và tristearin. Chất béo chứa nhiều gốc acid béo không no thường ở thể lỏng.

Đáp án: A. Methyl acetate không tạo được liên kết hydrogen giữa các phân tử của chính nó. Các alcohol và acetic acid trong dãy tạo được liên kết hydrogen; với các chất cụ thể được cho, methyl acetate có nhiệt độ sôi thấp nhất.

Đáp án: B. Glucose làm mất màu nước bromine do nhóm –CHO ở dạng mạch hở bị oxi hóa thành –COOH: C₆H₁₂O₆ + Br₂ + H₂O → C₆H₁₂O₇ + 2HBr. Fructose không phản ứng với nước bromine ở điều kiện này. Cả hai đều phản ứng với Tollens và tạo phức với Cu(OH)₂.

Đáp án: D. Saccharose gồm một đơn vị glucose và một đơn vị fructose. Phương trình: C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → C₆H₁₂O₆ (glucose) + C₆H₁₂O₆ (fructose), xúc tác H⁺, đun nóng.

Đáp án: C. Cellulose là polysaccharide tạo nên thành tế bào thực vật và là thành phần chính của bông. Các nhóm –OH của cellulose có thể tham gia phản ứng tạo ester nitrate.

Đáp án: A. Maltose là disaccharide còn một đầu khử nên có phản ứng tráng bạc. Khi thủy phân, mỗi phân tử maltose tạo hai phân tử glucose. Saccharose không còn nhóm hemiacetal tự do nên không có tính khử như maltose.

Đáp án: B. Fructose là monosaccharide có công thức C₆H₁₂O₆. Saccharose là disaccharide; cellulose và tinh bột là polysaccharide.

Đáp án: D. Iodine tạo phức màu xanh tím với tinh bột, chủ yếu trong cấu trúc xoắn của amylose. Đây là phản ứng đặc trưng dùng nhận biết tinh bột.

Đáp án: C. Glucose là monosaccharide, không bị thủy phân thành carbohydrate đơn giản hơn. Maltose, saccharose và tinh bột đều có liên kết glycoside có thể bị thủy phân.

Đáp án: A. Các nhóm –OH kề nhau trong phân tử glucose tạo phức với Cu(II), làm tan kết tủa Cu(OH)₂ và tạo dung dịch xanh lam. Phản ứng ở nhiệt độ thường này không dùng để chứng minh nhóm –CHO.

a) Đúng. H₂SO₄ đặc cung cấp H⁺ xúc tác; khả năng hút nước góp phần chuyển dịch cân bằng theo chiều tạo ester.

b) Sai. Ester hóa giữa acetic acid và ethanol là phản ứng thuận nghịch: CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O.

c) Đúng. Ethyl acetate ít tan trong nước và nhẹ hơn dung dịch NaCl. Dung dịch muối bão hòa giúp giảm độ tan của ester trong pha nước, thuận lợi cho tách lớp.

d) Sai. Ethyl acetate có công thức CH₃COOC₂H₅. HCOOC₂H₅ là ethyl formate.

a) Sai. Y là palmitic acid C₁₅H₃₁COOH. Phải tính thêm carbon của nhóm –COOH nên Y có 16 nguyên tử carbon.

b) Đúng. X là tripalmitin, chứa ba gốc acid béo no nên thường ở thể rắn ở nhiệt độ thường.

c) Sai. Ba nhóm ester có ba liên kết C=O, tức ba liên kết π. Các mạch C₁₅H₃₁ không có liên kết C=C. Tổng cộng chỉ có 3 liên kết π.

d) Đúng. Số C = 3 × (15 + 1) + 3 = 51; số H = 3 × 31 + 5 = 98; số O = 3 × 2 = 6. Vì vậy X có công thức C₅₁H₉₈O₆.

a) Đúng. Muối sodium của acid béo tạo thành ít tan trong dung dịch NaCl bão hòa nên tách ra thành lớp xà phòng màu trắng hoặc trắng ngà.

b) Sai. NaCl làm giảm độ tan của xà phòng trong pha nước, giúp tách xà phòng. NaCl không phải xúc tác cho phản ứng xà phòng hóa.

c) Sai. Dầu khoáng chỉ gồm hydrocarbon không có liên kết ester nên không bị xà phòng hóa như triglyceride trong dầu ăn.

d) Đúng. Nước bay hơi khi đun. Bổ sung lượng nước thích hợp duy trì môi trường phản ứng, hạn chế khô cạn; không thay thế vai trò của NaOH.

a) Đúng. Saccharose không có nhóm hemiacetal tự do nên không tham gia phản ứng tráng bạc khi chưa thủy phân.

b) Sai. Sản phẩm là một phân tử glucose và một phân tử fructose từ mỗi phân tử saccharose.

c) Đúng. Glucose trực tiếp khử Ag(I). Fructose chuyển hóa thành aldose trong môi trường kiềm của thuốc thử Tollens nên cũng tham gia phản ứng.

d) Sai. Glucose bị oxi hóa, đồng thời khử Ag(I) thành Ag. Vì vậy glucose là chất khử; Ag(I) là chất oxi hóa.

Đáp án: 4. Các tên (1), (3), (4), (6) đúng. (2) phải là ethyl acrylate vì gốc acid có liên kết C=C. (5) phải là isopropyl acetate (propan-2-yl acetate) vì gốc alcohol là –CH(CH₃)₂. Có 4 tên đúng.

Đáp án: 5. Ba nhóm ester tạo 3 liên kết C=O, tương ứng 3 liên kết π. Hai gốc oleate có thêm 2 liên kết C=C, tương ứng 2 liên kết π. Tổng số liên kết π là 3 + 2 = 5. Không chỉ đếm các liên kết C=C.

Đáp án: 6,6. M(CH₃COOH) = 60 g/mol nên n(acid) = 6,0/60 = 0,10 mol. Tỉ lệ mol acid : ester = 1 : 1. M(CH₃COOC₂H₅) = 88 g/mol. Khối lượng ester thực tế: m = 0,10 × 88 × 75% = 6,6 g. Ethanol dư nên tính theo acetic acid.

Đáp án: 4. Bốn chất là glucose, fructose, maltose và methyl formate. Fructose chuyển thành aldose trong kiềm. Methyl formate HCOOCH₃ bị thủy phân trong môi trường kiềm tạo ion formate có khả năng khử Ag(I). Saccharose và cellulose không tráng bạc trong phạm vi kiến thức phổ thông.

Đáp án: 3. Glycerol, glucose và saccharose có các nhóm –OH kề nhau, tạo phức xanh lam với Cu(OH)₂ ở nhiệt độ thường. Ethanol và methanol là alcohol đơn chức; hồ tinh bột không cho hiện tượng tạo phức đặc trưng được xét trong điều kiện này. Có 3 chất.

Đáp án: 28,8. Phương trình: (C₆H₁₀O₅)ₙ + nH₂O → nC₆H₁₂O₆ (H⁺, nhiệt độ). Cứ 162 g mắt xích tinh bột tạo tối đa 180 g glucose. Khối lượng glucose theo lí thuyết là 32,4 × 180/162 = 36,0 g. Khối lượng thực tế: 36,0 × 80% = 28,8 g.