Đến nội dung chính
Gia Sư SVGia Sư SVTận tâm · Minh bạch · Đồng hành

Góc nội tiếp lớp 9 – Lý thuyết, cách giải và bài tập

Học một chút, cây sẽ lớn!⏱ 0:00 · Mốc tiếp theo: 5 phút

GIA SƯ SV · TOÁN · LỚP 9

Góc nội tiếp lớp 9 – Lý thuyết, cách giải và bài tập

A,B có góc ở tâm 60°. C nằm trên cung lớnAB ở góc 210° trong hình, nên góc nội tiếpACB chắn cung nhỏAB và bằng 30°. Các điểm được đặt chính xác trên cùng đường tròn.ABC60°∠ACB = 30°O
A,B có góc ở tâm 60°. C nằm trên cung lớnAB ở góc 210° trong hình, nên góc nội tiếpACB chắn cung nhỏAB và bằng 30°. Các điểm được đặt chính xác trên cùng đường tròn.

Mục tiêu và kiến thức nền

Liên hệ góc có đỉnh trên đường tròn với cung bị chắn. Cần biết góc ở tâm và cung.

Định lí và hệ quả

Góc nội tiếp có đỉnh trên đường tròn, hai cạnh chứa hai dây. Số đo góc nội tiếp bằng một nửa số đo cung bị chắn không chứa đỉnh góc. Các góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau. Trong cùng đường tròn, các góc nội tiếp bằng nhau chắn các cung bằng nhau. Góc nội tiếp chắn nửa đường tròn là góc vuông.

Góc ở tâm chắn cùng cung có số đo gấp đôi góc nội tiếp. Khi hai góc nội tiếp chắn cùng dây nhưng đỉnh nằm khác phía dây, chúng thường chắn hai cung bù đủ vòng và hai góc bù nhau; không tự kết luận bằng nhau.

Phương pháp

Xác định đỉnh, hai đầu dây và cung không chứa đỉnh; viết quan hệ số đo rồi suy ra góc/cung. Muốn chứng minh vuông góc, tìm góc chắn đường kính. Muốn chứng minh hai góc bằng nhau, nêu rõ cùng chắn cung nào. Trong hình nhiều đường tròn, kiểm các điểm đang dùng thực sự cùng thuộc một đường tròn.

Ghi nhớ

Góc có đỉnh trong hoặc ngoài đường tròn không phải góc nội tiếp. Không lấy cung có chứa đỉnh góc. Tên cung và góc phải đủ để tránh nhầm cung lớn với cung nhỏ.

Công thức trọng tâm

C thuộc đường tròn; cung AB trong công thức là cung không chứa C. Kí hiệu sđ chỉ số đo.

sđ(∠ACB)=12sđ(AB⌢)

Ví dụ có lời giải từng bước

Trong một đường tròn, cung nhỏ AB có số đo 60°. C nằm trên cung lớn AB. Tính góc ACB.

  1. Góc ACB có đỉnh C thuộc đường tròn và hai cạnh qua A,B, nên là góc nội tiếp.
  2. C thuộc cung lớn, do đó cung AB không chứa C là cung nhỏ 60°.
  3. Góc ACB = 60°/2 = 30°. Góc ở tâm chắn cung nhỏ này bằng 60°.

Cung bị chắn của góc nội tiếp phải không chứa đỉnh góc; cùng hai đầu A,B vẫn có hai cung khác nhau.

Tự kiểm tra

Thử trả lời rồi mới mở lời giải.

Nếu D nằm trên cung nhỏ AB thì góc ADB bằng bao nhiêu?

Góc ADB chắn cung lớn 300° nên bằng 150°, không phải 30°. Hai góc ở hai phía dây AB bù nhau.

Góc nội tiếp chắn đường kính có số đo bao nhiêu?

90°, vì cung không chứa đỉnh là nửa đường tròn 180°.

Học xong? Làm bộ luyện tập bên dưới, xem lời giải sau khi tự làm và luyện lại câu sai trong kết quả.

Chọn phương pháp và tự kiểm soát lời giải

Góc nội tiếp có đỉnh trên đường tròn, hai cạnh chứa hai dây. Muốn xác định cung bị chắn, giữ hai đầu mút dây và chọn cung không chứa đỉnh. Nối tâm tới hai đầu dây để so với góc ở tâm; góc nội tiếp bằng một nửa số đo cung đó.

Trong bài chứng minh, ghi rõ tên cung chung thay vì chỉ nói “hai góc cùng chắn”. Nếu hai đỉnh góc ở hai phía của cùng một dây, hai góc chắn hai cung khác nhau và bù nhau. Góc chắn đường kính là góc vuông, là dấu hiệu thường gặp trong bài đường cao và tứ giác nội tiếp.

Ví dụ bổ sung: từ cơ bản đến vận dụng

Ví dụ 2. Góc ở tâm và góc nội tiếp cùng cung

  1. A, B, C cùng trên đường tròn; cung AB không chứa C có số đo 140°.
  2. Góc ACB=140°/2=70°. Góc ở tâm chắn chính cung ấy bằng 140°.
  3. Nếu thay đỉnh D nằm trên cung 140° thì góc ADB chắn cung 220° và bằng 110°.

Ví dụ 3. Dùng đường kính chứng minh góc vuông

  1. AB là đường kính của đường tròn, C thuộc đường tròn và khác A, B.
  2. Góc ACB chắn nửa đường tròn AB có số đo 180°.
  3. Do đó góc ACB=90°, suy ra AC vuông góc BC.

Ví dụ 4. Tính góc trong tam giác nội tiếp

  1. Tam giác ABC nội tiếp; cung AB không chứa C bằng 100°, cung BC không chứa A bằng 120°.
  2. Góc C=50°, góc A=60°. Tổng ba góc tam giác cho B=70°.
  3. Cung CA không chứa B bằng 140°, kiểm một nửa là 70° và tổng cung 100+120+140=360°.

Lỗi thường gặp và cách sửa

  • Không lấy cung chứa đỉnh góc.
  • Đỉnh trong hoặc ngoài đường tròn không cho góc nội tiếp.
  • Chắn cùng dây chưa chắc bằng nhau nếu vị trí đỉnh khác phía dây.

Tóm tắt và học tiếp

Cung bị chắn của góc nội tiếp phải không chứa đỉnh góc; cùng hai đầu A,B vẫn có hai cung khác nhau.

Bài tiếp theo: Đường tròn ngoại tiếp và nội tiếp tam giác – Toán 9

Luyện tập bài này

← Về mục lục chương

Biên soạn và hình minh họa: Gia Sư SV. Kế thừa chương tương ứng; ví dụ, lời giải và hình minh họa mới do Gia Sư SV biên soạn.