KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
Chương 3: Khối lượng riêng và áp suất – KHTN 8
Khối lượng riêng mô tả vật liệu; áp suất mô tả lực trên diện tích; lực đẩy phụ thuộc phần chất lỏng bị chiếm chỗ.

Bảng kiến thức và điều kiện dùng
| Nội dung | Ý chính | Điều kiện và chỗ dễ nhầm |
|---|---|---|
| Khối lượng riêng | D = m/V | kg/m³ hoặc g/cm³. |
| Đo thể tích dời chỗ | V = V₂ − V₁ | Vật chìm hoàn toàn, không tan, không thấm. |
| Áp suất mặt bị ép | p = F/S | F vuông góc; S là diện tích tiếp xúc. |
| Áp suất chất lỏng | Tăng theo độ sâu | Cùng chất lỏng đứng yên, cùng độ sâu có cùng áp suất. |
| Lực đẩy | Fₐ = dV = DgV | V là phần chìm; d và D là hai đại lượng khác nhau. |
| Nổi cân bằng | Fₐ = P | Chỉ xét hai lực, không chạm đáy hay bị kéo. |
Các bài trong chương

BÀI 13
Khối lượng riêng: công thức, đơn vị và so sánh
Tính khối lượng riêng, khối lượng, thể tích và đổi đúng g/cm³ sang kg/m³.

BÀI 14
Thực hành đo khối lượng riêng: cân, đo và xử lí số liệu
Chọn cách đo thể tích, thực hiện phép đo khối lượng riêng và nhận diện nguồn sai số.

BÀI 15
Áp suất trên bề mặt: lực và diện tích bị ép
Phân biệt áp lực và áp suất; dùng p = F/S với diện tích tiếp xúc đúng.

BÀI 16
Áp suất chất lỏng và áp suất khí quyển
Giải thích chiều tác dụng, ảnh hưởng độ sâu và các hiện tượng do áp suất khí quyển.

BÀI 17
Lực đẩy Archimedes: vật nổi, chìm và thể tích chiếm chỗ
Tính lực đẩy, phân biệt thể tích vật với thể tích phần chìm và giải thích cân bằng nổi.
Vận dụng liên kết kiến thức
Tình huống 1
Khối đồng nhất 200 g, V = 250 cm³ đặt trong nước có D = 1 g/cm³. Dự đoán và tính phần chìm khi nổi cân bằng.
Xem hướng giải
D vật = 0,8 g/cm³ < D nước nên có thể nổi. Khi nổi, khối lượng nước bị chiếm chỗ bằng 200 g, nên V chìm = 200 cm³ = 80% V vật.
Tình huống 2
Vật 4 kg đứng yên trên sàn, tiếp xúc 200 cm². Lấy g = 10 N/kg.
Xem hướng giải
F = 40 N; S = 0,02 m²; p = 40/0,02 = 2000 Pa. Không đưa 200 cm² thẳng vào công thức dùng Pa.
Tự kiểm tra trước khi chuyển chương
- Đổi thể tích và diện tích đúng lũy thừa chưa?
- Dùng khối lượng hay lực đúng vị trí chưa?
- V của lực đẩy có đúng phần chìm không?
- Vật có chịu thêm lực từ đáy hay dây không?
