KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8
Chương 4: Tác dụng làm quay của lực – KHTN 8
Bắt đầu bằng trục quay và giá lực. Cùng lực nhưng vị trí, phương khác nhau có thể tạo tác dụng quay khác nhau.

Bảng kiến thức và điều kiện dùng
| Nội dung | Ý chính | Điều kiện và chỗ dễ nhầm |
|---|---|---|
| Trục quay | Đường hoặc vị trí quay của vật | Xác định trước khi so sánh. |
| Cánh tay đòn | Khoảng cách vuông góc từ trục tới giá lực | Không dùng đoạn xiên tùy ý. |
| Tác dụng quay | Phụ thuộc lực và cánh tay đòn | Giá lực qua trục thì moment bằng 0. |
| Đòn bẩy | Vật rắn quay quanh điểm tựa | Có thể đổi hướng lực; không luôn lợi về lực. |
Các bài trong chương

BÀI 18
Tác dụng làm quay của lực và moment lực
Nhận biết trục quay, giá của lực và các yếu tố làm thay đổi tác dụng quay.

BÀI 19
Đòn bẩy: điểm tựa, lực tác dụng và ứng dụng
Xác định điểm tựa, vị trí các lực và giải thích vai trò của đòn bẩy trong đời sống.
Vận dụng liên kết kiến thức
Tình huống 1
Cùng lực vuông góc tác dụng lên cửa ở hai vị trí cách bản lề 20 cm và 60 cm. So sánh tác dụng quay.
Xem hướng giải
Ở vị trí 60 cm, cánh tay đòn lớn hơn nên tác dụng quay lớn hơn. Nếu dùng mở rộng M = Fd, moment gấp 3 lần.
Tình huống 2
Một lực rất lớn kéo dọc thanh, giá lực đi qua điểm tựa. Có moment quanh điểm tựa không?
Xem hướng giải
Không: cánh tay đòn bằng 0. Độ lớn lực đơn lẻ không quyết định tác dụng quay.
Tự kiểm tra trước khi chuyển chương
- Trục hoặc điểm tựa ở đâu?
- Giá của lực được vẽ đúng chưa?
- Khoảng cách có vuông góc không?
- Hai lực làm quay cùng hay ngược chiều?
