KHTN 9 học kỳ II: Đề cương theo mẫu VSTAR

Thực hành và vận dụng

Quan sát, đọc số liệu và vận dụng kiến thức khoa học qua bốn hoạt động có hướng dẫn để đối chiếu.

Hoạt động 1

Ôn nối mạch – Cơ năng. Một vật 0,50 kg được thả từ nghỉ ở độ cao 1,8 m so với mặt đất; lấy g = 10 N/kg, bỏ qua lực cản. a) Tính thế năng và cơ năng ban đầu. b) Ngay trước khi chạm đất, tính động năng và tốc độ của vật. c) Nếu có lực cản không khí thì cơ năng của vật có nhất thiết bảo toàn không? Giải thích bằng sự chuyển hóa năng lượng. Đây là bài phân tích trên giấy, không yêu cầu thả vật thật.

Vật khối lượng 0,50 kg được thả từ nghỉ ở độ cao 1,8 m, g bằng 10 N/kg. Bỏ qua lực cản, cơ năng 9 J; trước khi chạm mốc h=0 có động năng 9 J.

Ghi bài làm của em

Có thể gõ cách giải, kết quả hoặc điều cần hỏi giáo viên.

Tự lưu khi em nhập bài.

Xem lời giải từng bước

a) Chọn mặt đất làm mốc thế năng: $W_{t} = m g h = 0, 50 \times 10 \times 1, 8 = 9$ J. Ban đầu v = 0 nên động năng bằng 0; cơ năng W = 9 J.
b) Ngay trước chạm đất, h = 0 nên thế năng bằng 0. Bỏ qua lực cản, động năng bằng cơ năng ban đầu: 9 J.
Từ $W_{d} = m v^{2} / 2$ suy ra $v = \sqrt{2 W_{d} / m} = \sqrt{2 \times 9 / 0, 50} = 6$ m/s.
c) Có lực cản thì cơ năng của riêng vật có thể giảm; một phần chuyển thành nhiệt năng của vật và không khí. Tổng năng lượng của hệ đầy đủ vẫn được bảo toàn.

Hoạt động 2

Ôn nối mạch – Thấu kính hội tụ. Trên sơ đồ, vật AB cao 6 cm đặt vuông góc trục chính, OA = 30 cm; tiêu cự OF = 10 cm. Hai tia đặc biệt gặp nhau tại ảnh có OA′ = 15 cm. a) Nêu cách đi của hai tia đã vẽ. b) Nhận xét ảnh thật hay ảo, cùng hay ngược chiều, lớn hay nhỏ hơn vật. c) Dùng tỉ số từ hai tam giác đồng dạng A′B′O và ABO để tính chiều cao ảnh. Không dùng kính để quan sát trực tiếp Mặt Trời.

Vật cao 6 cm đặt cách thấu kính hội tụ 30 cm, tiêu cự 10 cm. Tia song song trục chính khúc xạ qua tiêu điểm ảnh và tia qua quang tâm gặp nhau tại ảnh thật ngược chiều cách kính 15 cm, cao 3 cm.

Ghi bài làm của em

Có thể gõ cách giải, kết quả hoặc điều cần hỏi giáo viên.

Tự lưu khi em nhập bài.

Xem lời giải từng bước

a) Tia tới song song trục chính cho tia ló qua tiêu điểm ảnh F′; tia qua quang tâm O truyền thẳng trong mô hình thấu kính mỏng.
b) Hai tia ló thật gặp nhau nên ảnh thật. Ảnh ở phía đối diện vật, ngược chiều và nhỏ hơn vật; vị trí ảnh giữa F′ và 2F′ phù hợp vật ở ngoài 2F.
c) Từ hai tam giác đồng dạng: $A' B' / A B = O A' / O A = 15 / 30 = 1 / 2$ .
Chiều cao ảnh A′B′ = 6 × 1/2 = 3 cm. Số 15 cm là dữ kiện đã cho và khớp sơ đồ, không phải đọc đo tùy ý từ màn hình.

Hoạt động 3

Ôn nền – Dãy hoạt động và phản ứng thế. Giáo viên cung cấp dữ liệu ở điều kiện thích hợp: Zn đẩy Fe khỏi dung dịch FeSO₄; Fe đẩy Cu khỏi CuSO₄; Cu không đẩy Zn khỏi ZnSO₄. a) Xếp Zn, Fe, Cu theo mức độ hoạt động giảm dần. b) Cho 5,6 g Fe phản ứng hoàn toàn trong dung dịch có 0,15 mol CuSO₄; viết phương trình, tính khối lượng Cu và số mol CuSO₄ còn lại. Cho Fe = 56, Cu = 64. Chỉ xử lí dữ liệu, không tự thử hóa chất.

Dãy rút gọn Zn mạnh hơn Fe mạnh hơn Cu, và phản ứng thế Fe+CuSO4->FeSO4+Cu trong dung dịch; đây không phải toàn bộ dãy hoạt động hóa học.

Ghi bài làm của em

Có thể gõ cách giải, kết quả hoặc điều cần hỏi giáo viên.

Tự lưu khi em nhập bài.

Xem lời giải từng bước

a) Zn hoạt động mạnh hơn Fe; Fe mạnh hơn Cu. Dãy rút gọn: Zn > Fe > Cu.
b) $F e + C u S O_{4} \to F e S O_{4} + C u$ ; n(Fe) = 5,6/56 = 0,10 mol.
Phản ứng cần 0,10 mol CuSO₄, ít hơn 0,15 mol có sẵn; Fe hết trước, CuSO₄ dư.
n(Cu) = 0,10 mol; khối lượng Cu = 0,10 × 64 = 6,4 g.
CuSO₄ còn lại = 0,15 − 0,10 = 0,05 mol. Dãy rút gọn được dùng cho các phản ứng đã nêu, không áp dụng máy móc cho mọi kim loại và mọi dung dịch.

Hoạt động 4

Ôn nền – Mol và nồng độ. Hòa tan hoàn toàn 36,0 g glucose vào 144,0 g nước, không hao hụt. a) Tính số mol glucose và C% ban đầu, cho M(glucose) = 180 g/mol. b) Thêm 180,0 g nước, tính C% mới. c) Một dung dịch khác chứa 0,10 mol glucose trong thể tích dung dịch cuối 250 mL; tính nồng độ mol. d) Giải thích vì sao không tự đổi 360 g dung dịch ở b thành 360 mL.

Hai thanh dùng cùng thang khối lượng: 36g glucose trong 180g dung dịch là20%; thêm180g nước tạo360g dung dịch, glucose vẫn36g, nồng độ10%.

Ghi bài làm của em

Có thể gõ cách giải, kết quả hoặc điều cần hỏi giáo viên.

Tự lưu khi em nhập bài.

Xem lời giải từng bước

a) n(glucose) = 36,0/180 = 0,20 mol. Khối lượng dung dịch = 36,0 + 144,0 = 180,0 g.
C% ban đầu = 36,0/180,0 × 100% = 20%.
b) Lượng glucose vẫn 36,0 g; dung dịch mới nặng 180,0 + 180,0 = 360,0 g. C% mới = 36,0/360,0 × 100% = 10%.
c) 250 mL = 0,250 L; nồng độ mol = 0,10/0,250 = 0,40 mol/L.
d) Khối lượng và thể tích là hai đại lượng khác nhau; cần khối lượng riêng của dung dịch ở điều kiện xét để đổi. Không tự lấy khối lượng riêng bằng nước.