Đến nội dung chính
Gia Sư SVGia Sư SVTận tâm · Minh bạch · Đồng hành

Amino acid và Peptide Hóa 12: 39 câu có lời giải – Nguyễn Hữu Thọ

GIA SƯ SV • HÓA HỌC 12 • 2026–2027

Amino acid và Peptide Hóa 12: 39 câu có lời giải – Nguyễn Hữu Thọ

Bộ 39 câu ôn tập Hóa 12 theo nội dung học tập THPT Nguyễn Hữu Thọ năm 2026–2027, tập trung vào cấu tạo, danh pháp, tính lưỡng tính, điện di amino acid; liên kết peptide, thủy phân và phản ứng biuret. Mỗi câu có đáp án và giải thích để tự kiểm tra.

Làm bài trên Học & Thi

Chọn đáp án, nộp bài để xem điểm và lời giải. Thời lượng luyện tập gợi ý: 60 phút.

Ghi nhớ trước khi làm: So sánh pH với pI; peptide mạch hở n gốc có n − 1 liên kết peptide; từ hai liên kết peptide mới có màu biuret.
I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn • 26 câu

Tự làm trước, sau đó mở đáp án và lời giải dưới từng câu.

Câu 1

Amino acid là hợp chất hữu cơ tạp chức chứa đồng thời các nhóm nào?

  1. A) Carboxyl (–COOH) và amino (–NH₂).
  2. B) Carboxyl và hydroxyl.
  3. C) Hydroxyl và amino.
  4. D) Carbonyl và amino.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
Nhóm –COOH thể hiện tính acid; nhóm amino có khả năng nhận proton.

Câu 2

Phát biểu nào không đúng về amino acid ở điều kiện thường?

  1. A) Thường là chất rắn.
  2. B) Các tinh thể amino acid luôn có màu vàng.
  3. C) Nhiều amino acid tan được trong nước.
  4. D) Thường có nhiệt độ nóng chảy cao, có thể phân hủy khi đun nóng.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
Tinh thể amino acid thông dụng không màu; dạng bột có thể nhìn thấy màu trắng. Không nhầm màu tinh thể với màu của khối bột.

Câu 3

Amino acid thiết yếu là các amino acid nào?

  1. A) Cơ thể tự tổng hợp đủ nhu cầu.
  2. B) Cần được cung cấp qua thức ăn vì cơ thể không tự tổng hợp đủ.
  3. C) Không cần cho cơ thể.
  4. D) Chỉ có trong thức ăn thực vật.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
Tính thiết yếu liên quan đến khả năng tổng hợp của cơ thể, không phải chỉ nguồn thực vật hay động vật.

Câu 4

Đặc điểm vật lí thường gặp của amino acid là gì?

  1. A) Nhiệt độ nóng chảy cao.
  2. B) Tất cả đều không tan trong nước.
  3. C) Là chất khí ở nhiệt độ phòng.
  4. D) Tất cả đều có độc tính cao.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
Cấu trúc ion lưỡng cực làm lực tương tác trong tinh thể lớn.

Câu 5

Peptide được tạo thành từ các đơn vị nào liên kết với nhau qua liên kết peptide?

  1. A) Glucose.
  2. B) Acid béo.
  3. C) α-Amino acid.
  4. D) Hydrocarbon.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Liên kết peptide –CO–NH– nối các gốc α-amino acid trong phạm vi chương trình phổ thông.

Câu 6

Chất nào là dipeptide?

  1. A) H₂N–CH₂–CO–NH–CH₂–CO–NH–CH₂–COOH.
  2. B) H₂N–CH₂–CO–NH–CH(CH₃)–COOH.
  3. C) H₂N–CH₂–CH₂–CO–NH–CH₂–CH₂–COOH.
  4. D) H₂N–CH₂–CH₂–CO–NH–CH₂–COOH.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
B là Gly–Ala, gồm hai gốc α-amino acid và một liên kết peptide. A có ba gốc; C, D có gốc β-amino acid.

Câu 7

Chất nào là tripeptide?

  1. A) Glucose.
  2. B) Saccharose.
  3. C) Gly–Ala.
  4. D) Gly–Ala–Gly.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D
Gly–Ala–Gly gồm ba gốc amino acid và hai liên kết peptide.

Câu 8

Chất nào có phản ứng màu biuret?

  1. A) Tinh bột.
  2. B) Saccharose.
  3. C) Tetrapeptide mạch hở.
  4. D) Chất béo.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Tetrapeptide có ba liên kết peptide, đủ điều kiện tạo phức màu tím.

Câu 9

Peptide có ít nhất hai liên kết peptide phản ứng với Cu(OH)₂ trong môi trường kiềm tạo hiện tượng nào?

  1. A) Dung dịch màu tím.
  2. B) Dung dịch xanh lam đặc trưng của polyol.
  3. C) Kết tủa đỏ gạch.
  4. D) Kết tủa trắng.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
Màu tím là dấu hiệu của phản ứng biuret.

Câu 10

Glycine tác dụng được với cả HCl và NaOH chứng tỏ chất này có tính gì?

  1. A) Lưỡng tính.
  2. B) Chỉ có tính acid.
  3. C) Chỉ có tính base.
  4. D) Vừa oxi hóa vừa khử.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
HCl phản ứng tại nhóm amino; NaOH trung hòa nhóm –COOH.

Câu 11

Chất nào phản ứng với cả dung dịch NaOH và HCl?

  1. A) Aniline.
  2. B) Alanine.
  3. C) Methylamine.
  4. D) Acetic acid.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
Alanine có cả nhóm amino và carboxyl. Các chất còn lại chỉ thể hiện một trong hai tính chất trong điều kiện xét.

Câu 12

Tính chất nào không phải phản ứng đặc trưng dùng để nhận biết polypeptide?

  1. A) Thủy phân trong môi trường acid.
  2. B) Phản ứng màu biuret.
  3. C) Ester hóa nhóm –COOH ở đầu mạch.
  4. D) Thủy phân trong môi trường base.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Ester hóa có thể xảy ra ở nhóm carboxyl tự do, nhưng không phải phản ứng đặc trưng của hệ liên kết peptide.

Câu 13

Gly–Ala–Gly không có phản ứng đặc trưng với chất nào trong điều kiện thường?

  1. A) Cu(OH)₂ trong kiềm.
  2. B) Dung dịch Na₂SO₄.
  3. C) Dung dịch HCl.
  4. D) Dung dịch NaOH.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
Na₂SO₄ không được dùng để xét phản ứng đặc trưng của tripeptide. Acid và base có thể tạo muối; khi đun thích hợp còn gây thủy phân.

Câu 14

Tên nào không phù hợp với CH₃–CH(NH₂)–COOH?

  1. A) 2-Aminopropanoic acid.
  2. B) α-Aminopropionic acid.
  3. C) Aniline.
  4. D) Alanine.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Aniline là C₆H₅NH₂, không có nhóm –COOH.

Câu 15

Công thức cấu tạo của glycine là gì?

  1. A) H₂N–CH₂–CH₂–COOH.
  2. B) H₂N–CH₂–COOH.
  3. C) CH₃–CH(NH₂)–COOH.
  4. D) HOCH₂–CHOH–CH₂OH.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: B
Glycine là aminoethanoic acid, công thức phân tử C₂H₅NO₂.

Câu 16

Dung dịch nào thường không làm đổi màu quỳ tím?

  1. A) Glycine.
  2. B) Lysine.
  3. C) Sodium phenolate.
  4. D) Glutamic acid.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
Glycine gần trung tính; lysine và sodium phenolate có tính base; glutamic acid có tính acid.

Câu 17

Dung dịch amino acid nào làm quỳ tím hóa xanh?

  1. A) Glycine.
  2. B) Alanine.
  3. C) Lysine.
  4. D) Valine.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Lysine có hai nhóm amino và một nhóm carboxyl, dung dịch có tính base.

Câu 18

Gly–Ala–Val–Gly mạch hở có bao nhiêu liên kết peptide?

  1. A) 2.
  2. B) 4.
  3. C) 3.
  4. D) 1.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Có bốn gốc amino acid nên số liên kết peptide bằng 4 − 1 = 3.

Câu 19

Thuốc thử phân biệt Gly–Ala–Gly với Gly–Ala là gì?

  1. A) Dung dịch HCl.
  2. B) Dung dịch NaOH.
  3. C) Dung dịch NaCl.
  4. D) Cu(OH)₂ trong môi trường kiềm.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D
Tripeptide tạo màu tím; dipeptide có một liên kết peptide nên không cho màu biuret.

Câu 20

Với lysine: dạng I ở pH 2 có điện tích +2; dạng II ở pH 9,7 có điện tích tổng bằng 0; dạng III ở pH 11,5 có điện tích −1. Xét (a) I đi về cực âm; (b) II hầu như đứng yên; (c) III đi về cực dương; (d) II đi về cực âm. Bộ nhận định đúng là gì?

  1. A) (a), (b), (c).
  2. B) (b), (c), (d).
  3. C) (a), (c), (d).
  4. D) (a), (b), (d).
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: A
Ion dương đi về cực âm; ion âm đi về cực dương. Dạng có điện tích tổng bằng 0 không có chuyển dịch điện di thuần.

Câu 21

Ở pH 6, valine hầu như đứng yên, lysine đi về cực âm, glutamic acid đi về cực dương. Kết luận nào sai?

  1. A) Valine có điện tích trung bình gần 0.
  2. B) Glutamic acid mang điện âm, lysine mang điện dương.
  3. C) Vì pH 6 nhỏ hơn 7 nên mọi amino acid đều mang điện dương.
  4. D) Điện tích phụ thuộc pH và bản chất amino acid.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Phải so sánh pH với pI của từng amino acid, không chỉ so với pH 7.

Câu 22

Xét glycine có pI ≈ 6,0. Nhận định nào sai về điện di?

  1. A) Ở pH ≈ 6,0, glycine hầu như không di chuyển.
  2. B) Ở pH đủ cao, glycine mang điện âm và đi về cực dương.
  3. C) Ở pH 1–2, glycine mang điện dương và đi về cực âm.
  4. D) Ở pH = pI, một ion lưỡng cực đồng thời chạy về cả hai cực.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D
Tại pI, điện tích trung bình bằng 0, nên không có chuyển dịch điện di thuần. Quy tắc pH ≈ 6 không áp dụng cho mọi amino acid.

Câu 23

Nhận định nào sai?

  1. A) Ở pH 1–2, glycine chủ yếu ở dạng cation.
  2. B) Ở pH ≈ 6, glycine chủ yếu ở dạng ion lưỡng cực.
  3. C) Ở pH lớn hơn 10, glycine chủ yếu ở dạng anion.
  4. D) Ở pH ≈ 6, alanine chủ yếu là cation và chuyển mạnh về cực âm.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D
Alanine có pI gần 6, nên tại pH này điện tích trung bình gần 0.

Câu 24

Cho pI của glycine, glutamic acid và lysine lần lượt là 6,0; 3,2; 9,7. Trong các giá trị sau, pH nào thích hợp nhất để ba chất đi theo ba vị trí điện di khác nhau?

  1. A) 14,0.
  2. B) 9,7.
  3. C) 3,2.
  4. D) 6,0.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: D
Ở pH 6: glycine gần như đứng yên; glutamic acid đi về cực dương; lysine đi về cực âm.

Câu 25

Trong thí nghiệm biuret, cho NaOH và vài giọt CuSO₄ vào ống nghiệm, sau đó thêm dung dịch lòng trắng trứng. Nhận định nào sai?

  1. A) Ban đầu tạo Cu(OH)₂ màu xanh.
  2. B) Thêm protein tạo dung dịch màu tím.
  3. C) Thuốc thử này cho màu tím với mọi peptide, kể cả dipeptide.
  4. D) Có thể phân biệt Ala–Gly với Gly–Val–Ala bằng thuốc thử này.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Phản ứng màu biuret cần ít nhất hai liên kết peptide; dipeptide không đáp ứng điều kiện.

Câu 26

Thêm CuSO₄ vào NaOH, rồi thêm lòng trắng trứng, lắc và để yên vài phút. Nhận định nào sai?

  1. A) Bước đầu có kết tủa xanh.
  2. B) Sau khi thêm protein có thể xuất hiện dung dịch tím.
  3. C) Màu tím chứng tỏ protein có nhiều nhóm –OH liền kề.
  4. D) Thí nghiệm dùng để nhận biết protein.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: C
Màu biuret liên quan đến liên kết peptide, không phải nhóm hydroxyl liền kề như ở glycerol.

↑ Về đầu bài
II. Trắc nghiệm đúng – sai • 5 câu

Tự làm trước, sau đó mở đáp án và lời giải dưới từng câu.

Câu 1

Cho phenylalanine: C₆H₅–CH₂–CH(NH₂)–COOH và tyrosine: p-HO–C₆H₄–CH₂–CH(NH₂)–COOH. pI của Phe và Tyr lần lượt là 5,91 và 5,66.

  1. a) Tyrosine có công thức phân tử C₉H₁₁NO₃.
  2. b) Phe và Tyr đều phản ứng tối đa với NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1.
  3. c) Tyrosine có thể phản ứng với nước bromine tạo sản phẩm thế ít tan.
  4. d) Ở pH 3,2, cả hai amino acid chuyển về cực dương.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai
a) Đếm nguyên tử được C₉H₁₁NO₃. b) Tyr có cả –COOH và –OH phenol nên phản ứng với 2 mol NaOH/mol; Phe phản ứng với 1 mol. c) Vòng phenol hoạt hóa, các vị trí ortho còn H có thể tham gia thế bromine. d) pH nhỏ hơn pI nên cả hai mang điện dương, đi về cực âm.

Câu 2

Aspartame có công thức thu gọn H₂N–CH(CH₂COOH)–CO–NH–CH(CH₂C₆H₅)–COOCH₃, là methyl ester của dipeptide Asp–Phe. Cho pI của aspartic acid là 2,82; aspartame kém bền khi gia nhiệt kéo dài.

  1. a) Phenylalanine thuộc loại α-amino acid.
  2. b) Ở pH 7, aspartic acid chuyển về cực âm.
  3. c) Aspartame có một liên kết peptide và một nhóm methyl ester.
  4. d) Aspartame luôn bền khi nướng ở nhiệt độ cao, nên có thể thay saccharose mà không cần xét điều kiện chế biến.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai
a) –NH₂ gắn ở carbon α. b) pH > pI nên aspartic acid mang điện âm, đi về cực dương. c) Nhận ra –CO–NH– và –COOCH₃. d) Độ bền nhiệt phải được xét; không thể khẳng định thay thế vô điều kiện.

Câu 3

Xét phản ứng màu biuret của peptide trong môi trường kiềm.

  1. a) Gly–Ala–Lys có thể cho màu biuret.
  2. b) Polypeptide có thể tạo phức màu tím với Cu(OH)₂ trong kiềm.
  3. c) HNO₃ là thành phần bắt buộc của thuốc thử biuret.
  4. d) Có thể dùng màu biuret để nhận biết riêng Gly–Ala.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Sai
a), b) Có từ hai liên kết peptide trở lên. c) Biuret dùng ion Cu²⁺ trong môi trường kiềm; HNO₃ thuộc một phản ứng màu khác. d) Gly–Ala chỉ có một liên kết peptide.

Câu 4

Cho (1) H₂N–CH(CH₃)–COOH và (2) H₂N–(CH₂)₄–CH(NH₂)–COOH.

  1. a) Cả hai đều là α-amino acid.
  2. b) Kí hiệu của (1), (2) lần lượt là Ala, Lys.
  3. c) Có thể phân biệt dung dịch hai chất bằng quỳ tím.
  4. d) Ở pH 6,0, (1) hầu như đứng yên còn (2) chuyển về cực dương.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai
(1) là alanine; (2) là lysine. Dung dịch alanine gần trung tính, lysine có tính base. Ở pH 6, lysine mang điện dương nên chuyển về cực âm.

Câu 5

Cho peptide X có cấu tạo H₂N–CH[CH(CH₃)₂]–CO–NH–CH₂–CO–NH–CH(CH₃)–COOH.

  1. a) X là Val–Ala–Gly và có hai liên kết peptide.
  2. b) Đầu C là valine, đầu N là alanine.
  3. c) Thủy phân hoàn toàn X bằng enzyme thích hợp thu được các α-amino acid.
  4. d) X cho phản ứng màu biuret.
Xem đáp án và lời giải

Đáp án: a) Sai; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng
Đọc từ đầu –NH₂ sang đầu –COOH được Val–Gly–Ala. Đầu N là Val, đầu C là Ala. X có hai liên kết peptide nên cho màu biuret; thủy phân hoàn toàn tạo Val, Gly, Ala.

↑ Về đầu bài
III. Trả lời ngắn • 8 câu

Tự làm trước, sau đó mở đáp án và lời giải dưới từng câu.

Câu 1

Cho các dung dịch glycine, ethylamine, aniline, lysine, glutamic acid vào các mẫu quỳ tím riêng. Có bao nhiêu dung dịch làm quỳ tím hóa xanh?

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 2
Ethylamine và lysine làm quỳ hóa xanh. Glycine gần trung tính; aniline là base rất yếu và ít tan, không làm đổi màu quỳ tím theo quy ước phổ thông; glutamic acid có tính acid.

Câu 2

Xét các dung dịch: C₆H₅NH₃Cl; H₂NCH₂CH₂CH(NH₂)COOH; [H₃NCH₂COOH]Cl; H₂NCH₂COONa; HOOCCH₂CH₂CH(NH₂)COOH. Có bao nhiêu dung dịch có pH > 7?

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 2
Diamino acid có hai nhóm amino và một nhóm carboxyl có tính base; sodium glycinate cũng có tính base. Ba dung dịch còn lại có tính acid.

Câu 3

Cho (1) H₂NCH₂COOH; (2) C₂H₅COOH; (3) C₂H₅NH₂; (4) H₂NCH₂CH₂CH(NH₂)COOH; (5) C₆H₅NH₂. Liệt kê số thứ tự tăng dần của các chất phản ứng được với cả acid mạnh và base mạnh.

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 14
(1) và (4) có cả nhóm amino và carboxyl. (2) chỉ có tính acid; (3), (5) chỉ có tính base trong các phản ứng acid–base đang xét.

Câu 4

Glutamic acid có cấu tạo HOOC–CH₂–CH₂–CH(NH₂)–COOH. Tính khối lượng mol, dùng C = 12; H = 1; N = 14; O = 16.

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 147 g/mol
Công thức phân tử C₅H₉NO₄. M = 5×12 + 9 + 14 + 4×16 = 147 g/mol.

Câu 5

Cho glutamic acid, saccharose, methylammonium chloride, vinyl acetate, phenol, glycerol và Gly–Gly. Có bao nhiêu chất phản ứng với dung dịch NaOH loãng khi đun nóng?

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 5
Glutamic acid, CH₃NH₃Cl, vinyl acetate, phenol và Gly–Gly phản ứng. Saccharose và glycerol không phản ứng với NaOH trong điều kiện phổ thông đang xét.

Câu 6

Ba amino acid (1), (2), (3) có pI lần lượt 6,0; 3,2; 9,7. Điện di ở pH 6,0: A ở phía cực dương; B ở vị trí xuất phát; C ở phía cực âm. Viết thứ tự tương ứng A–B–C.

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 213
(2) có pH > pI nên đi về cực dương; (1) có pH = pI nên đứng yên; (3) có pH < pI nên đi về cực âm.

Câu 7

Tyrosine có cấu tạo p-HO–C₆H₄–CH₂–CH(NH₂)–COOH. Tính khối lượng mol theo nguyên tử khối phổ thông.

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 181 g/mol
C₉H₁₁NO₃: M = 9×12 + 11 + 14 + 3×16 = 181 g/mol.

Câu 8

Tổng hợp paracetamol từ 4-aminophenol và acetic anhydride theo tỉ lệ mol 1 : 1. Cần sản xuất 45 300 vỉ, mỗi vỉ 10 viên, mỗi viên chứa 500 mg paracetamol. Hiệu suất 80%. Tính khối lượng tối thiểu 4-aminophenol (kg), làm tròn đến hàng đơn vị. Cho M của hai chất lần lượt là 109 và 151 g/mol.

Xem đáp án và lời giải

Đáp án: 204 kg
Khối lượng paracetamol: 45 300×10×500 mg = 226,5 kg. Lượng 4-aminophenol: m = 226,5×109/(151×0,80) = 204,375 kg, làm tròn được 204 kg. Đây là bài toán hiệu suất theo số liệu đề, không phải hướng dẫn sử dụng thuốc.

↑ Về đầu bài

Học tiếp và luyện thêm

Gia Sư SV – Người thầy tận tâm, người bạn sẻ chia.